Belang van zelfzorg
We weten allemaal zo goed hoe belangrijk Zelfzorg is. Het is niet alleen voor de zorgprofessional van belang, zoals het door de wetenschap al goed onderbouwd wordt. Het is voor ouders ook van vitaal belang, voor een advocaat, een activist, een ingenieur, een leerkracht en docent. Nou ja, over die laatste beroepen heb ik nog maar weinig tot helemaal niets gelezen in onderzoeken, omdat mijn focus ligt op de zorg.
Maar een ding lijkt me overkoepelend: als professionals of ouders, verzorgers or voogd zorgen we voor een ander. En om te kunnen zorgen voor die andere, moeten wij eerst goed voor ons zelf weten te zorgen.
Luister, ik weet dat we dat allemaal weten. Of je nou over het onderwerp eerder hebt gehoord, of omdat je het al doet je je vanzelfsprekend lijkt, of dat het onderwerp voor jou nu helemaal nieuw is: het klinkt als 'logisch!'. Maar makkelijk is het niet.
Wat de literatuur hierover zegt is dat we als verzorgers van anderen toch altijd geneigd zijn om over onze eigen grenzen heen te gaan. We geven toch dat extraatje nog even, we werken soms toch even dat uurtje langer, we draaien toch even die extra dienst (of dat extra wasje), want Ach ja, later ga ik wel de rust nemen die ik nodig heb. Maar al die kleine momenten blijven zich ophopen. Steeds vaker geef je meer van jezelf. En langzamerhand begon je uitgeput te raken. En dan is het net te laat. Je komt erachter dat je weinig geduld hebt voor je patiënten of voor je kind of je partner, dat je die ene collega minder goed tolereer dan je eerst deed, of dat je cynisch wordt over de leed van een ander.
Het is mij overkomen, en volgens de cijfers gebeurt dat bij heel veel (zorg)professionals en ouders (voornamelijk moeders). Je raakt uitgeput, je wilt niet meer je hand uitsteken voor een andere en als je het doet is dat vaak met tegenzin (oh man, hoevaak heb ik dat gedaan!). Je eist van anderen dat ze hard worden en beter tegen een stootje moeten kunnen want jij kunt dat namelijk ook... Het is behoorlijk vermoeiend, dat zeg ik je uit ervaring.
In de praktijk
Helaas heb ik van veel mensen in mijn omgeving, van vrienden en vriendinnen, collega's en studenten, en van verpleegkundigen dat ze pas weten wat het betekent om goed voor jezelf te zorgen als je al tegen een burnout aan loopt, of als je er middenin zit.
Wat kan je doen om de oververmoeidheid voor te zijn? Bewezen is dat:
- Wandelen bij voorkeur iedere dag, al is het maar 15 minuten dat je buiten bent (en als je tussen de natuur kunt wandelen, nog beter)
- Sport, echt, wat je dan ook doet, Sport. Geef je lichaam lichamelijke uitdaging: yoga, hardlopen, fitness, bootcamp, gewichten, wat dan ook!
- Slaap voldoende. Geef je slaap prioriteit en bouw een routine die je slaapritme bevordert. Ben je een avondmens, zorg er voor dat je de volgende ochtend niet heel vroeg op (moet) staan. Ben je ochtendmens, laat die film of serie hangen en ga lekker boekje lezen op bed voor je in slaap valt.
- Zoek sociale interacties. Spreek af met je vrienden, of groet wel eens een vreemde op straat, help iemand de boodschappen tas te dragen als je ziet dat ze het daar moeilijk mee heeft.
- Betuig dankbaarheid. In welke vorm, dan ook, Bedank op schrift of mondeling waar je dagelijks dankbaar voor bent.
- Leer nieuwe dingen, en stel doelen voor jezelf op. Het is prachtig om nieuwe dingen te leren, en bovendien ook goed voor je hersenen.
Misschien lukt niet alles, misschien ook niet elke dag. Maar met babystappen groei je ook in deze praktijken.
Meer lezen
Je leest meer in mijn boek hierover, maar ook in de wetenschap: https://www.nimh.nih.gov/health/topics/caring-for-your-mental-health
En in deze leuke en praktische website gebaseerd op wetenschappelijke inzichten: https://www.betterup.com/blog/self-care-practices
