Het is inmiddels breed bekend dat het gebruik van schermen (vooral voor je naar bed gaat) niet bevorderend is voor je mentale gezondheid en dat het, bovendien, de kwaliteit van je slaap vermindert. Dit is geen geheim.
Leeg je mobiel eens weg! Al is het maar een vermindering van je schermtijd, dat levert al winst op. Je voelt je tevredener, stress en spanning nemen af en gevoelens van someberheid kunnen verminderen. En je hebt meer aandacht over voor belangrijkere dingen in je leven (lees meer in artikel hieronder vermeld).
Maar wie zegt dat het makkelijk is om je los te koppelen van je mobiel? Een paar uurtje lukt misschien nog net, maar een paar dagen? Mij lukt het in ieder geval niet. Ik ben me heel bewust van de voordelen van minder schermtijd, en toch betrap ik mezelf regelmatig met mijn mobiel in mijn handen. Vaak heb ik werkelijk geen idee waarom ik hem überhaupt heb gepakt.
De strijd is dus aan.
Ik ben nog lang niet aan het winnen, maar babystappen tellen ook, toch? Ik kan mezelf inmiddels wel wat vaker een complimentje geven wanneer ik mijn mobiel een paar uur ergens heb laten liggen. Wow, dat voelt dan echt als een kleine overwinning!
De strijd speelt zich overigens niet alleen af tussen mij en mijn telefoon. Daar bovenop komt de strijd met mijn kinderen. Mijn oudste heeft me namelijk laten zien dat een gezond sociale leven ook zonder smartphone mogelijk is. Ongeveer een jaar geleden vroeg hij of hij een Nokia mocht. Zijn Samsung was oud, maar deed het nog prima. Hij vond van zichzelf dat hij te veel op zat. Opvallend genoeg hoorde ik rond diezelfde tijd dat steeds meer jongeren (lees: kinderen) de voorkeur gaven aan een eenvoudige telefoon. Mijn zoon was dus geen uitzondering.
Toen zijn Samsung uiteindelijk kapot ging, kreeg hij van ons inderdaad een Nokia. Maar ja... hij was net gestart op de middelbare school, en een Nokia bleek toch een behoorlijk afknapper. Ik vertelde dit aan mijn studenten van rond de twintig jaar, en zij vonden het allemaal inderdaad best sneu voor hem. Het siemple toestelletje ging bovendien al snel kapot. Die jongen had er uiteindelijk niet veel aan gehad.
Een paar maanden deed hij het zelfs zonder telefoon... Inmiddels heeft hij van ons een goedkope smatphone gekregen, vooral uit onze behoefte om hem te kunnen bereiken, dan vanuit zijn eigen wens. Geen whatsapp, geen social media en zo min mogelijk games. Social media mag hij pas als hij 16 is, mocht hij dat dan willen.
Het nadenken over schermtijd en wat mijn kinderen wel en niet mogen, heeft me doen inzien dat ik het voorbeeld ben. Mijn dochter speelt graag dat ze 'werkt'. Ze pakt dan eerst een 'telefoon' waar ze uitgebreid mee belt, om vervolgens te gaan typen op een laptop... Om te lachen, en tegelijkertijd confronterend.
Want ik ben hun voorbeeld.
Voor mij begint het ermee dat ik eerlijk ben: ook ik vind het moeilijk om van mijn scherm af te blijven. Maar mijn telefoon gaat wel ruimt voor bedtijd uit, zodat mijn hersenen alvast in de sluimerstand kunnen. Mijn slaap en mentale rust gaan voor.
Ik ben er nog niet, maar iedere keer dat ik mijn mobiel pak, stel ik mezelf deze vragen: waarom nu, waarvoor en wat kan ik anders doen? Een boekje lezen, een e-reader pakken of een tijdschrift openslaan bijvoorbeeld).
En soms is het eerlijke antwoord: omdat stilte ongemakkelijk kan zijn. Omdat rust ruimte geeft aan gedachten die ik liever even wegscroll. In een wereld vol prikkels is mentale rust geen vanzelfsprekendheid meer. Het is iets waar we bewust voor moeten kiezen.
Ik verheug me op een paar dagen met minder prikkels om me heen. Met rust in mijn hoofd om toch stil te staan bij wat ik voel en waar ik behoefte aan heb.
Ik nodig je uit om jezelf dezelfde vragen te stellen die ik mezelf steeds vaker stel. Waarom pak ik nu mijn telefoon? Wat voel ik op dit moment? En wat heb ik eigenlijk nodig? Misschien ligt het antwoord niet op een scherm, maar in iets veel eenvoudigers: een moment van rust, aandacht of gewoon even niets doen. Hoe heerlijk als jejezelf dit gunt?
Wil je meer lezen? Tip in het Engels: https://www.psychiatrist.com/news/no-surprise-unplugging-from-your-smartphone-is-good-for-you/
tip in het Nederlands, van de correspondent: https://decorrespondent.nl/14753/smartphones-verzieken-de-mentale-gezondheid-van-jongeren-wanneer-grijpen-we-in/29abefc6-6d57-0c15-0ae0-7d5bb4a16008
